Saturday, July 20, 2019

ब्रुस ली आणि विटा तोडण्याचे दिवस

|| श्री ||
ब्रुस ली आणि विटा तोडण्याचे दिवस
( कराटे किंग , अभिनेता ब्रुस लीचे आज पुण्य स्मरण )
तारुण्याच्या दिवसात अचाट , अफाट कार्य करणारी कुणी व्यक्तिमत्वे दिसली की मी मनोमन त्या व्यक्तिमत्वाच्या पायावर लोटांगण घ्यायचो नुस्त लोटांगण नाही तर त्याच्या त्या कार्याला आत्मसात करण्याचा प्रयत्नही मनोमन करायचो. अशी कितीतरी व्यक्तिमत्वे अधूनमधून माझ्या अंगात संचारायची . त्यापैकीच एक म्हणजे ब्रुस ली.
ब्रुस ली बद्धल मी फार काही सांगण्याची गरज नाही. कराटे, कुंग फु या मार्शल आर्ट कलेला जगभर जी प्रसिद्धी मिळाली ती खऱ्या अर्थाने ब्रुस ली या नावाने. तेंव्हा टिव्ही नव्हते. त्यामुळे वर्तमानपत्रातून येणारे ब्रुस ली चे फोटो आणि चित्रपटांच्या जाहिराती हाच केवळ त्याच्या दर्शनाचा भाग होता.
मुंबईच्या मावशीची कराटे क्लासला जाणारी मुले सुट्टीत पंढरपूरला आल्यावर माझ्यासमोर खूपच शायनिंग मारायची. कराटेच्या वेड्या वाकड्या उडया मारून दाखवायची. हाताने विटा फोडायची. मलाही कराटे शिकवतो म्हणत जोरदार फटके मारायची. असो....
एक वर्ष बृसलीच्या चित्रांच्या वह्याही बाजारात आलेल्या होत्या. ब्रुस लीचे खूप सुंदर फोटो होते त्या वह्यांवर. माझ्या घरच्यांनी मात्र अश्या वह्या मला घेऊन दिल्या नाहीत. " काय तो उघडा अवतार , काय त्याच्या झिपर्या " असा शेरा घरच्यांनी मारला.
साधारण ७ वी इयत्तेत असताना ब्रुस लीचा " इंटर द ड्रेगोन " चित्रपट पंढरपुरात अकबर टोकीजला आला होता तेंव्हा अगदी उडया मारत आम्ही काही मित्र हा चित्रपट बघायला गेलो मात्र या चित्रपटाला A म्हणजे प्रौढांसाठी हे प्रमाणपत्र असल्याने आम्हा त्या मानाने लहान वाटणाऱ्या मंडळींना आत प्रवेश नाकारण्यात आला. त्यावेळी मला बृसलीप्रमाणे हु ... हा ... करत , आम्हाला आडवणाऱ्या त्या डोअर किपराला चार कराटेचे फटके आणि लाथा घालाव्या वाटल्या होत्या पण ते शक्य नव्हते. तो डोअर कीपर भलताच अडदांड होता. नेमके आमच्या ओळखीचे एक मोठे अधिकारी चित्रपट बघायला आलेले होते त्यांनी आम्हाला सोडायला त्या डोअर किपरला सांगितले आणि आम्ही डोळे आणि तोंड वासून " इंटर द ड्रेगोन " बघितला.
दुसऱ्या दिवसापासून मी कराटेची तयारी सुरु केली.
पहिल्यांदा जाऊन स्टेशन रोडवर असणाऱ्या जाधव बुक स्टालं मधून " महिन्यात शिका कराटे" हे पुस्तक आणलं. कव्हरवर असणारा ब्रुस लीचा फोटो मी आदराने घराच्या भिंतीवर चिकटवला आणि त्याच्या समोर पुस्तकातले कराटेचे व्यायाम प्रकार करायला सुरुवात केली. पहील्या दिवशी उत्साहाने केलेल्या व्यायामाचा परिणाम असं झाला की पुढचे ४ ते ५ दिवस अंथरुणातून उठायचे अवघड झाले होते आणि वर्गात बाकावर नीट बसता येत नव्हते. विटा हाताने फोडण्याचा प्रयत्नही अससाच काही दिवस त्रासदायक ठरला. कराटे शिकण्याचे हे वेड चांगले वर्षभर टिकले आणि मग अचानक क्रिकेटने आमच्या आयुष्यात प्रवेश केला. क्रिकेटच्या वेडाने मात्र आमच्या आयुष्यातली बरीच वर्षे आणि वेळ वाया घालवला. असो.. तर अश्या या बृसलीचा आज स्मरण दिन .. त्याच्या अफाट अचाट कार्याला सलाम...
श्याम सावजी .. पंढरपूर

Tuesday, July 2, 2019

आषाढाचा पहिला दिवस आणि माझे पहिले आकर्षण ! .......................

|| श्री ||
............आषाढाचा पहिला दिवस आणि माझे पहिले आकर्षण ! ...............................
आषाढाचा पहिला दिवस म्हणजे कालिदासाच्या अजरामर " मेघदूताच्या " आठवणीचा दिवस . आषाढ आणि श्रावणाचे प्रफुल्लीत दिवस मनामनावर गारूड न करतील तर नवल. यक्षाप्रमाणे जवळपास सगळ्यांचीच या दिवसात विरही अवस्था होतेच होते . माझीही पहिल्यांदा अशी अवस्था झाली ते दिवस मला चांगले आठवतात . तेंव्हा मी ५ वीत असेन . हिंदी गाण्यांचे शब्द थोडे थोडे कळायला लागले होते . " कभी कभी मेरे दिलमे खयाल आता है ! " सारखी गाणी तेंव्हा रेडिओवर जोरात धुमाकूळ घालत होती . त्यांचा काही प्रमाणात तरी परिणाम आमच्यावर होतंच होता ..त्यात एक दिवस ती दिसली . शाळेच्या मैदानातच . कोण ?, कुठली ? कितवीत आहे ? काहीच माहित नाही पण आवडली . मग रोज नजर तिला शोधायला लागली . कधी दिसायची कधी नाही . ती दिसली कि " कभी कभी मेरे दिलमे खयाल आता है " हे गाणं आठवायचं . आणि हे गाणं ऐकलं कि ती आठवायची . देवळाच्या परिसरात मी इंग्रजीसाठी शिकवणी लावली होती . या शिकवणीवरून परतताना एकदा अचानक ती तिथे दिसली . काही जणींच मिळून दोरीवरच्या उड्या मारणं सुरु होतं .
 " अरेच्चा हि इथे राहते काय ! " 
आता मी शिकवणीला जाताना आणि परतताना ती दिसतेय का बघायला लागलो .मंदिराच्या त्या परिसरात उदबत्त्यांची खूप दुकाने होती त्यामुळे वातावरणात एक धुंद सुगंध भरलेला असायचा . त्यात ती दिसली कि वातावरण आणखी धुंद व्हायचा . पण बरेचदा निराशाच पदरी यायची . एकदा अचानक ती माझ्या शिकवणीतच दिसली आणि तेंव्हा समजलं कि ती ७ वीत आहे . म्हणजे माझ्या पुढे २ वर्षे . म्हणजे मी तिच्या पेक्षा २ वर्षे लहान होतो. माझा विरस झाला . पण तरी तिचं आकर्षण कमी झालं नाही . ती दिसावी असं कायम वाटायचं. नंतर ती तिच्या वर्ग मित्रांबरोबर गप्पा गोष्टी करताना दिसायला लागली . " कभी कभी " मध्ये शशी कपूरची राखीच्या आयुष्यात एन्ट्री झाल्यावर अमिताबची जशी अवस्था होते तसं काहीसा माझं झालं. तिच्या लेखी मी कुठेच न्हवतो . माझ्याही ते लक्षात आलं . एक निराशेची भावना मनात आली आणि मी देवळाच्या त्या भागात जायचं बंद केलं . योगायोगाने ती शिकवणी बंद करून मी घराजवळच्या दुसऱ्या एका शिकवणीत जायला लागलो . आणि काही दिवसांनी चक्क तिला विसरून गेलो. नंतर तीही कधी दिसली नाही . पण आजही देवळाच्या परिसरातून जाताना उदबत्त्यांचा तो धुंद सुवास जाणवला कि ती आठवून जाते तशीच दोरीवरच्या उड्या मारताना दिसलेली . ............................श्याम सावजी ....पंढरपूर
 —

Saturday, June 15, 2019

वट पोर्णिमेचा तो गोळीबार

|| श्री ||
वट पोर्णिमेचा तो गोळीबार 
वट पोर्णिमा म्हटलं कि मला माझ्या लहानपणी पंढरपुरात घडलेली एक विचित्र घटना आठवते . मी साधारण सहावी सातवीला असेन . पंढरपुरातील गजानन महाराज मठा समोरील रस्ता जो मंडईकडे जातो त्या ठीकाणी पूर्वी मोकळी जागा होती आणि त्या जागेत एक वडाचं झाड होत. वट पोर्णिमेला या झाडाला पुजायला महिला गर्दी करत असत . त्या दिवशीही महिलांची गर्दी झालेली होती . वडाची पूजा करण्यात महिला गुंग होत्या आणि अचानक एका गाडीतून काही व्यक्ती आल्या आणि त्यांनी हवेत गोळीबार करायला सुरुवात केली. क्षणभर कुणालाच काही समजलं नाही . मग मात्र किंकाळ्या फोडत महिलांची धावपळ सुरु झाली., त्या व्यक्तींनी एका महिलेला जबरदस्तीनं गाडीत बसवलं आणि पळ काढला.
हा हा म्हणता हि बातमी पंढरपुरात वाऱ्यासारखी पसरली . हातातलं काम टाकून जो तो या वडाच्या झाडाकडे धावायला लागला. तर्क वितर्क सुरु झाले. अचानक या सणावर भीतीचं सावट पसरलं. पंढरपुरातले रस्ते त्या वडाच्या झाडाकडे जाणाऱ्या बघ्यांच्या गर्दीने फुलून गेले.
संध्याकाळी मी पण घरच्यांबरोबर त्या गोळीबाराच्या जागेला भेट दिली . त्या झाडाजवळ जत्रेचं स्वरूप आलं होत . लोक झाडाच्या फांद्यांकडे बोट दाखवत “ ते बघा गोळ्या तिथे घुसल्यात ” असं म्हणून दाखवत होते . मला काहीच दिसत न्हवतं.
दर वर्षी वट पौर्णिमेच्या दिवशी पंढरपुरात घडलेला हा थरार आठवून जातो
श्याम सावजी .. पंढरपूर

Tuesday, May 28, 2019

उन्हाळ्यातल्या माळवदावरच्या रात्री.. भाग २


|| श्री ||
............मुळात माळवदावर मी सगळ्यांच्या पाठीमागून जायचो. आणि वर गेल्यावर शक्यतो या कोपऱ्याकडे पाठ करून बसायचो. पण काहीही केलं तरी या कोपऱ्याकडे लक्ष जायचंच आणि ती केस मोकळे सोडलेली स्त्री आठवायचीच. कंदिलाच्या पिवळसर उजेडात माळवदावरचं वातावरण जास्तच गूढ झालेले असायचे. आमच्या पूर्व दिशेच्या बाजूच्या माळवदावर दोन तीन कुटुंबे झोपायला असत. जहांगीर पिरजादे हा माझ्याच वयाचा मुलगा , त्याचे आज्जी ,आजोबा , घोडकेंच्या आज्जी आणि त्यांचा मुलगा. आणखी काही माळवदे पलीकडे होती आणि त्यावरही माणसांची चाहूल असायची . घोडके आज्जींचा मुलगा सोबत रेडीओ घेऊनच यायचा. त्याच्या रेडिओवरची गाणी रात्री उशिरापर्यंत ऐकू यायची. वातावरणात तो एक रम्य दिलासा असायचा. माळवदावर जमलेली ही शेजारपाजारची मंडळी एकमेकांशी गप्पा मारत बसायची तेंव्हा त्या गप्पा ऐकताना मन आनंदी व्हायचं आणि सुरक्षित वाटायचं. कधी आभाळात चांदण्यांचा सडा पडलेला असायचा तर पावसाळी दिवसात ढगाळ वातावरणही असायचं. अंथरुणावर पडल्यापडल्या आकाशीचा चंद्र ढगातून लपाछपी करताना बघायला खूप मस्त वाटायचं. तेंव्हा चंद्र खूप लोभस वाटायचा.  पावसाळ्याच्या दिवसात किंवा मे महिन्यात कधी अवकाळीचा पाऊस आला तर आमची म्हणजे माळवदावर झोपण्यासाठी आलेल्या मंडळींची खूप गडबड उडायची. आमची अंथरुणे पांघरुणे आम्ही भराभरा अंगणात टाकायचो. आणि मग खाली जाऊन घरात झोपायचो. हा खूप त्रासदायक प्रकार असायचा.
लोकमान्य विद्यालयाच्या बाजूची म्हणजे आमच्या घराची पश्चिम बाजू , या बाजूलाच आमच्या गल्लीचा रस्ता आणि आमच्या घराचे दार होते. लोकमान्य विद्यालयाच्या उंच आणि ऐसपैस दगडी भिंतीने आमचा पश्चिम भाग पूर्ण व्यापलेला होता. दुपारी ३ नंतर या इमारतीची सावली आमच्या घरावर किंवा गल्लीवर पसरायला सुरुवात व्हायची ती अगदी दुसऱ्या दिवशी सकाळ होई पर्यंत. रात्री या भव्य इमारतीची आकृती भेसूर वाटायची . या इमारतीच्या आत अंगणात असलेले पिंपळाचे झाड खूपच उंच होते. ते कौलावरून वर आभाळात पसरले होते. याची पाने रात्रभर सळसळत असायची शिवाय याच्या वस्तीला असलेले काही पक्षी मधूनच चित्र विचीत्र आवाज काढायचे. या इमारतीच्या दुसऱ्या मजल्यावरील खिडक्या आमच्या माळवदाच्या अगदी समोर यायच्या. दुर्दैवाने बहुतेकवेळा या खिडक्या उघड्या असायच्या. रात्री जरा जोरात वारा सुटला की या खिडक्या धडाधड आदळायच्या. नेमकी या वेळी जाग यायची आणि मग खूप भीती वाटायची. कधीकधी या उघड्या खिडक्यातून कुणीतरी डोकाऊन आपल्याकडे बघतय का काय असा भास व्हायचा. या शाळेतल्या भूतांचे मित्रांनी सांगितलेले काल्पनिक किस्से आठवायचे. ते कीस्से नंतर मी सांगणार आहेच . मग मी डोक्यावर पांघरून ओढून घेऊन झोपायचा प्रयत्न करायचो पण मग तर जास्तच भीती वाटायची. ते चेहरे डोळ्यासमोर दिसतंच राहायचे.
कधी गस्त घालणाऱ्या रामोशी काकांच्या हाकेने जाग यायची. कधी मी जागाच असायचो आणि दूरवरून रामोशी काकांची हाळी ऐकू यायची. त्या पाठोपाठ त्यांच्या काठीचा जमिनीवर आपटलेला आवाज ऐकू यायचा. ते जसजसे जवळ येत जात तसतशी त्यांच्या हाळीतली जरब जाणवायची. त्यांच्या हाकेला गल्लीतल्यांनी दिलेले प्रत्युत्तर ऐकू यायचे. आमच्या घराजवळून ते जाताना त्यांच्या पायातल्या चपलांचा करकर आवाज पण ऐकू यायचा. हे रामोशी काका मला या रात्रीच्या गूढ वातावरणात खूप मोठा दिलासा वाटायचे. असं वाटायचं की यांनी रात्रभर आमच्या गल्लीतच फिरत राहावं. अश्याच अस्वस्थ अवस्थेत असताना कधीतरी डोळा लागायचा.
पहाटे पहाटे गार वाऱ्याने साखरझोपेतून जाग यायची. अगदी अंधुक प्रकाश पसरलेला असायचा. कुठल्या कुठल्या मंदिरातल्या घंटांचा आवाज ऐकू यायचा. गल्लीतले रेडीओपण सुरु झालेले असायचे. कष्टकरी लोकांची ही गल्ली असल्याने गल्लीत लौकर जाग असायची. समोरच्या पिंपळावर पोपटांचा थवा गोंधळ घालत बसलेला असायचा. रात्रीची ती निशब्द शांतता आता संपलेली असायची. माझ्याही मनावरचं भीतीचं सावट पसार झालेलं असायचं. घरचे बाकीचे सदस्य खाली गेलेले असायचे. मग मीसुद्धा अंगावरचं पांघरूण फेकून देत जिना उतरायला सुरु करायचो ( समाप्त ).... श्याम सावजी.. पंढरपूर               

Sunday, May 26, 2019

उन्हाळ्यातल्या माळवदावरच्या रात्री.. भाग -१


|| श्री ||
मे महिना आता निम्यापेक्षा जास्त संपलाय. उकाडा तसाच आहे. अवकाळी अजून पडलेला नाही. आता घरोघरी कुलर / एसी झालेले असल्याने घर, खोली गारेगार करून सर्वजण रात्री सुखाने झोपत असतील. पण काही वर्षांपूर्वी म्हणजे माझ्या लहानपणी कुलर, एसी अश्या प्रकारांचं प्रस्थ माजलेलं नव्हतं तेंव्हा नैसर्गिक वाऱ्यासाठी माळवदावर झोपायला जाणे हा मे महिन्यातला एक रम्य उपक्रम असायचा. आता माळवद संस्कृती कमी झालेली असल्याने हे सुख खूप कमी लोकांच्या वाट्याला येत असणार. माझ्या लहानपणी मात्र मे महिन्याच्या सुट्या लागल्या की लगेच आम्हाला माळवदावर झोपायला जाण्याचे वेध लागायचे. संध्याकाळी ५ , ६ वाजण्याच्या सुमारास आगोदर माळवदावर थोडे पाणी मारले जायचे. जेणेकरून तापलेले मातीचे माळवद थंड व्हावे. मातीचा गंध सगळीकडे पसरायचा. अंथरून , पांघरून आगोदरच माळवदावर आणून ठेवलेले असायचे. रात्री घरातली जेवणे वगैरे झाल्यावर मग सगळे माळवदाकडे कूच करायचे. साधारण १०.. साडे दहा  वाजलेले असायचे. रेडीओवरची आपली आवड नुकतीच संपलेली असायची. आमच्या घरातला एक जुनाट कंदील प्रज्वलीत करून आम्ही आमच्या सोबत माळवदावर न्यायचो. त्या उजेडात माळवद आणि आसपासचा परिसर गूढ भासायचा. आमच्या घराच्या उत्त्तर आणि दक्षिण बाजूला तीन माजली इमारती असल्याने या बाजूने आमचे माळवद बंदिस्त होते. पश्चिम दिशेला रस्ता आणि त्या समोर लोकमान्य विद्यालयाची उंच दगडी भव्य इमारत होती. इमारतीच्या आतून कौलांच्या वर आलेला पिंपळ कायम सळसळत असायचा. आमच्या माळवदाची पूर्व बाजू मात्र चांगली मोकळी ढाकळी होती. गाडगे महाराज मठाचा एक कोपरा सोडला तर या बाजूला सगळ्या आमच्या घरासारख्या एकमजली इमारती असल्याने अगदी जुन्या पेठेच्या पुढचा म्हणजे अरुण थिएटर पर्यंतचा नजारा दिसायचा. जुन्या पेठेतल्या मठांवरच्या भगव्या पताका, त्या भागातली झाडी सगळे सगळे.  
आमच्या दक्षिणेकडील इमारतीच्या भिंतीने आणि पूर्वेकडील थोडा भाग व्यापलेल्या मठाच्या भिंतीमुळे माळवदाचा आग्नेय कोपरा खूपच अंधारा झालेला होता. या कोपऱ्याकडे बघायलाही मी तेंव्हा दिवसापण घाबरायचो.. रात्री तर विचारूच नका. त्यात माझ्या आज्जीने आम्ही लहान मुलांसमोर उगीच एक काल्पनिक कथा पसरवून ठेवली होती. ती अशी की , एकदा माझी आज्जी अचानक रात्री कसल्यातरी आवाजाने जागी झाली तर घुंगरांचा आवाज येत होता. आज्जीने हळूच बघितलं तर माळवदाच्या त्या अग्नेय अंधाऱ्या कोपऱ्यातून एक केस मोकळे सोडलेली स्त्री आमच्या माळवदाच्या पश्चिम बाजूकडे चालत गेली. तिच्या पायातील घुंगरू छम छम वाजत होते....... ( क्रमश:)    
................श्याम सावजी... पंढरपूर 

Tuesday, May 7, 2019

सांडगे ,शेवया आणि उन्हाळी सुट्ट्या




|| श्री ||

उन्हाळी सुट्टीतली महिलांची कामं हा एक खुपच आकर्षक आणि देखणा सोहळा आमच्या घरी बघायला मिळायचा . तसा तो सर्वच घरी पूर्वी बघायला मिळायचा . आजही काही घरांनी आपलं हे उन्हाळी कौशल्य जपलेलं आहे . 
दुपारच्या वेळी आमच्या घरी गल्लीतल्या महिला जमायच्या आणि मग आमच्या आज्जीच्या मार्गदर्शनाखाली त्या सगळ्या शेवया तयार करायला सुरुवात करायच्या . पाट वगैरे लावले जायचे . शेवयासाठीची मऊ सुत कणिक मळून तयार असायची आणि मग सुरु व्हायचा एक देखणा अविष्कार . त्या मळलेल्या कणकेतून शेवयाच्या नाजूक नाजूक तारा बाहेर पडायला सुरुवात व्हायची . त्या सर्वच महिलांचे शेवया बनवण्यातले कौशल्य आचंबित करणारे असायचे . शेवयाची तार न तुटू देता त्या महिला इतक्या वेगाने शेवया बनवायच्या कि थक्क व्हायला व्हायचं. हे सर्व बघत मी एका बाजूला एखादे पुस्तक वाचत किंवा चित्रे काढत बसलेला असायचो . पण माझे बहुतेक लक्ष या सुतासारख्या बनणाऱ्या शेवयांकडे असायचं . नंतर हे बनवलेल्या शेवयांचे पुंजके एका लांब वेळूवर वाळवण्यासाठी अडकवले जायचे . 
सांडगे हाही खाद्य प्रकार मे महिन्याच्या उन्हाळी सुट्टीत असाच बनवला जात असताना मी बघायचो . बनवलेले सांडगे असलेले पाट माळवदावर नेउन ठेवायला आम्हा मुलांची खूप गडबड उडायची . सांडगे वाळल्यानंतर ते नुसतेच खायला पण मज्जा यायची . कुरोड्या , पापड्या असे पदार्थही उन्हाळी सुट्टीत घरी बनायचे . दुपारच्या वेळी हे पदार्थ घरातील आणि गल्लीतील महिला बनवत असताना ते दृश्य खूप आनंददाई असायचं . हे सर्व सुरु असताना आमच्या घरातील रेडिओवर दुपारी वनिता मंडळ सुरु असायचं . त्यावरची सुरेल गाणी वातावरण आणखी सुंदर बनवायची . या उन्हाळी कामांमुळे उन्हाळ्याची सुट्टी बहरून जायची. तापलेली दुपार रम्य वाटायची. आता उन्हाळी कामांचे हे रम्य चित्र दिसणारा भाग्यवान म्हणायला हवा. 
परवा आमच्या वाड्यातील महिलांनी हा उन्हाळी कामाचा डाव पुन्हा मांडला आणि मी जुन्या आठवणीत पुन्हा गेलो . दर उन्हाळा सुट्टीत मला हा शेवया , सांडगे बनवण्याचा आमच्या घरातला प्रसंग आठवतो , ते वनिता मंडळाचे सूर कानात घुमायला लागतात . नाजूक नाजूक शेवया वळणारे हात दिसायला लागतात . त्यांच्या त्या गप्पा टप्पा आठवतात आणि मन पुन्हा भूतकाळात जाण्यासाठी धडपडायला लागतं ..... श्याम सावजी ...... पंढरपूर 

Saturday, May 4, 2019

व्यंग चित्र आणि मी

अर्थात जागतिक व्यंगचित्रकार दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा ! 
आज जागतिक व्यंग चित्रकार दिवस . त्यानिमित्ताने माझ्या व्यंग चित्रकला प्रवासाचा हा उजाळा. 
माझ्या लहानपणी आमच्या घरी फिरत्या वाचनालयाचे गौरवार हे गृहस्थ पुस्तके आणून द्यायचे हे मी या पूर्वीच तुम्हाला सांगितले आहे. त्या पुस्तकात काही मासिके असायची . जुने दिवाळी अंक असायचे. त्या मासिकात , दिवाळी अंकात व्यंग चित्रे असायची . खूप आनंदाने मी ती व्यंगचित्रे बघायचो. सर्वश्री मा. बाळासाहेब ठाकरे , श्याम जोशी , अनिल सोनार , वसंत सरवाटे , संजय मिस्त्री , हरीश्चंद्र लचके, प्रभाकर झळके , प्रशांत कुलकर्णी , मंगेश तेंडूलकर , अभिमन्यू कुलकर्णी अश्या नामांकित व्यंगचित्रकारांची व्यंगचित्रे मी बघत आलो. बाळासाहेबांची व्यंग चित्रे अजून माझ्या डोळ्यासमोर दिसत आहेत . त्यापैकी तुझे रूप चित्ती राहो , मुखी तुझे नाम या गीताच्या कडव्यांवर त्यांनी रेखाटलेली इंदिरा गांधी आणि त्यांच्या पुढे पुढे करणाऱ्या मंडळींची खिल्ली उडवणारी व्यंगचित्र मालिका अजूनही मला स्पष्ट आठवत आहे . 
काही व्यंग चित्रकारांची व्यंग चित्रे खूप साधी सोपी असत , त्यात रेखाटनाचं फारसं कौशल्य नसे मात्र त्यातला आशय मोठा असे किंवा व्यक्तिरेखा अश्या भन्नाट रेखाटलेल्या असत कि फस्स्स करून हसू तोंडावाटे बाहेर पडत असे. या गोष्टीला व्यंग चित्र म्हणतात हे मला त्यावेळी समजत नसे . एक विनोदी चित्र म्हणून मी त्याकडे बघत असे. अशी विनोदी हास्य चित्रे रेखाटायाला मी सातवी आठवी पासून सुरुवात केली मात्र त्याला विषयाची जोड द्यायला मला जमत नसे . ते कौशल्य महाविद्यालयीन दिवसात मला जमायला लागलं. साधारण द्वितीय वर्षाला असताना मी व्यंग चित्रे काढून महाविद्यालयाच्या भित्ती पत्रकात लावायला लागलो. या कामी मला महाविद्यालयातील प्राध्यापक वर्गाचे आणि माझ्या मित्रांचे खूप सहकार्य लाभले. 
नंतर नंतर मी स्थानिक तसेच जिल्ह्यातील काही वृत्तपत्रांना व्यंगचित्रे द्यायला सुरुवात केली. व्यंगचित्र छापून आल्यावर मनाला खूप आनंद व्हायचा. मात्र बरेचदा माझ्या व्यंग चित्राखालचा मजकूर बदलला जायचा . मानधन हा प्रकार नव्हता पण व्यंग चित्राखाली नावही बरेचदा नसायचं . मग मी वृत्तपत्रांना व्यंग चित्रे देणं थांबवलं. काही वर्षे दिवाळी अंकांसाठीही मी व्यंग चित्रे रेखाटली. 
फेसबुक वर आल्यानंतर माझ्या व्यंग चित्र रेखाटनाला जोर आला. मंत्रालयाला आग लागली त्या संदर्भातील व्यंग चित्र मी पहिल्यांदा फेस बुक वर पोस्ट केलं . रसिक मित्रांच्या प्रतिक्रिया आणि लाईक मुळे उत्साह वाढला. त्यानंतर गेल्या चार पाच वर्षात मी जवळपास हजार व्यंग चित्रे पोस्ट केलीत . अजूनही हा प्रवास सुरु आहे. तुम्हा सर्वांच्या शुभेछा आहेतच . धन्यवाद ... श्याम सावजी .. पंढरपूर